صاحبان مشاغل برای تعیین تکلیف مالیات عملکرد سال ۱۴۰۴، طبق تمدید اعلام‌شده تا پایان روز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ فرصت دارند اظهارنامه مالیاتی خود را ارسال کنند، فرم مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ را بررسی و تعیین تکلیف کنند و مالیات مربوط را بپردازند. این مهلت بر اساس بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۵ مورخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ اعلام شده است.
نکته مهم این است که همه صاحبان مشاغل الزاماً یک مسیر یکسان ندارند. برخی مؤدیان واجد شرایط می‌توانند از مالیات مقطوع موضوع تبصره ماده ۱۰۰ استفاده کنند؛ برخی دیگر باید اظهارنامه عادی ارائه دهند. همچنین تمدید یادشده را نباید بدون بررسی به اشخاص حقوقی تعمیم داد.
در این راهنما، شرایط تبصره ماده ۱۰۰، سقف فروش اعلام‌شده، نحوه بررسی اطلاعات فروش، پیامد نپذیرفتن مالیات مقطوع و نکات مهم پیش از پایان مهلت را مرور می‌کنیم.
آخرین مهلت اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ چه تاریخی است؟
بر اساس بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۵ مورخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، مهلت تسلیم اظهارنامه مالیات بر درآمد صاحبان مشاغل، استفاده و تعیین تکلیف فرم مالیات مقطوع موضوع تبصره ماده ۱۰۰ و پرداخت مالیات عملکرد سال ۱۴۰۴ تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تمدید شده است.
این تاریخ را باید برای صاحبان مشاغل مشمول این تمدید در نظر گرفت. تکلیف اشخاص حقوقی تابع مقررات و مهلت‌های مربوط به خودشان است و نباید صرفاً با استناد به تمدید صاحبان مشاغل، مهلت شرکت‌ها را نیز ۳۰ آبان اعلام کرد.
توجه: این مقاله بر اساس اطلاعات در دسترس تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵ تنظیم شده است. پیش از انتشار یا اقدام نهایی، آخرین اطلاعیه‌های سازمان امور مالیاتی و هرگونه تمدید یا اصلاح احتمالی پس از این تاریخ بررسی شود.
تبصره ماده ۱۰۰ چیست و چه تفاوتی با اظهارنامه عادی دارد؟
تبصره ماده ۱۰۰ قانون مالیات‌های مستقیم به سازمان امور مالیاتی اجازه می‌دهد با رعایت شرایط و نصاب‌های تعیین‌شده، مالیات برخی صاحبان مشاغل را به‌صورت مقطوع تعیین و وصول کند. در این روش، مؤدی واجد شرایط به‌جای طی کامل فرایند اظهارنامه عادی، اطلاعات و مالیات مقطوع بارگذاری‌شده در درگاه را بررسی و مطابق ضوابط تعیین تکلیف می‌کند.
استفاده از این سازوکار به معنای معافیت از پرداخت مالیات نیست؛ موضوع، شیوه تعیین و وصول مالیات و برخی تکالیف اظهارنامه‌ای و نگهداری اسناد در حدودی است که دستورالعمل مربوط تعیین کرده است.
همچنین صرف پایین‌بودن فروش از نصاب اعلام‌شده برای استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ کافی نیست. باید شرایط دستورالعمل رعایت شده باشد و فرم مربوط برای مؤدی در درگاه خدمات الکترونیکی سازمان بارگذاری شده باشد.
سقف فروش برای استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ در عملکرد ۱۴۰۴ چقدر است؟
بر اساس متن بازنشرشده دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰ مورخ ۲۹ مهر ۱۴۰۵، مجموع فروش خالص کالا و ارائه خدمات در سال ۱۴۰۴ برای گروه مشمول بند الف، حداکثر ۷۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال، معادل ۷۲ میلیارد تومان، تعیین شده است.
این نصاب مربوط به مجموع فروش خالص کالا و خدمات است؛ نه سود، درآمد مشمول مالیات یا مبلغ مالیات. بنابراین نباید آن را با معافیت مالیاتی یا سقف درآمد مشمول مالیات اشتباه گرفت.
شرط مهم دیگر آن است که فرم مالیات مقطوع برای مؤدی در درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی بارگذاری شده باشد. در نتیجه، مؤدی باید وضعیت پرونده و فرم خود را در درگاه بررسی کند و صرف محاسبه شخصی فروش، جایگزین مشاهده وضعیت در سامانه نیست.
اگر مبلغ فروش درج‌شده در سامانه کمتر از فروش واقعی باشد چه باید کرد؟
اگر فروش درج‌شده در اطلاعات سازمان کمتر از فروش واقعی کسب‌وکار باشد، مؤدی باید رقم واقعی فروش را در محل پیش‌بینی‌شده در سامانه درج کند. طبق متن بازنشرشده دستورالعمل، اگر پس از اصلاح، فروش ابرازی همچنان در محدوده نصاب مقرر باشد، مالیات مقطوع بر مبنای فروش ابرازی محاسبه می‌شود.
پیشنهاد اجرایی: پیش از تأیید اطلاعات، فروش ثبت‌شده در سامانه را با گزارش‌های فروش، صورتحساب‌های الکترونیکی، اطلاعات کارت‌خوان و سایر مستندات مرتبط تطبیق دهید. این تطبیق یک توصیه کنترلی برای کاهش خطاست و جایگزین حکم یا روش اختصاصی اعلام‌شده در دستورالعمل نیست.
اگر مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰ را قبول نکنیم چه می‌شود؟
بر اساس متن منتشرشده از دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰، مالیات مقطوع تعیین‌شده قطعی است. اگر مؤدی مالیات مقطوع بارگذاری‌شده را نپذیرد، باید اظهارنامه مالیاتی خود را حداکثر تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تسلیم کند.
در صورتی که مؤدی مالیات مقطوع را نپذیرد اما در مهلت مقرر اظهارنامه عادی ارائه نکند، طبق متن دستورالعمل، برگ قطعی بر مبنای مالیات مقطوع بارگذاری‌شده صادر خواهد شد. بنابراین نپذیرفتن مبلغ بدون انجام اقدام جایگزین در موعد مقرر، راهکار مناسبی برای تعیین تکلیف پرونده نیست.
تکلیف صاحبان مشاغل با فروش بیشتر از ۷۲ میلیارد تومان چیست؟
فروش بیش از نصاب یادشده به این معناست که مؤدی در گروه مشمول بند الف دستورالعمل قرار نمی‌گیرد؛ اما نباید از این موضوع نتیجه گرفت که برای همه مؤدیان بالاتر از نصاب، دقیقاً یک فرایند واحد برقرار است.
در متن بازنشرشده دستورالعمل، برای برخی صاحبان مشاغل گروه‌های اول، دوم و سوم که فروش آن‌ها بیش از نصاب است و کم‌ریسک تشخیص داده شده‌اند، امکان تهیه و بارگذاری اظهارنامه پیش‌فرض بر اساس داده‌های سامانه مؤدیان پیش‌بینی شده است. این حکم ناظر به گروه و شرایط مشخص است و نباید به تمام مؤدیان بالاتر از نصاب تعمیم داده شود.
اگر فروش کسب‌وکار از نصاب بیشتر است، نوع پرونده، گروه شغلی، فرم‌ها و تکالیف نمایش‌داده‌شده در درگاه را بررسی کنید و در صورت ابهام از مشاور مالیاتی یا اداره امور مالیاتی مربوط راهنمایی بگیرید.
آیا امکان پرداخت قسطی مالیات عملکرد ۱۴۰۴ وجود دارد؟
در بند ۱۳ دستورالعمل بازنشرشده، برای برخی مؤدیانی که امکان پرداخت یکجای مالیات را ندارند، ترتیباتی برای تقسیط پیش‌بینی شده است. تعداد و شرایط اقساط به نوع و محل فعالیت و ضوابط اعلام‌شده بستگی دارد و برای همه مؤدیان به‌صورت یکسان و تضمینی قابل فرض نیست.
در متن منتشرشده، بازه‌هایی از تقسیط برای گروه‌های واجد شرایط و نیز ترتیبات متفاوت در صورت استفاده از چک الکترونیک مطرح شده است. پیش از اتکا به امکان تقسیط، شرایط اختصاصی پرونده و گزینه‌های فعال در درگاه را بررسی کنید. مهلت اعلام‌شده برای پرداخت مالیات مقطوع یا مالیات ابرازی نیز ۳۰ آبان ۱۴۰۵ است.
جریمه عدم تسلیم اظهارنامه مالیاتی چیست؟
ماده ۱۹۲ قانون مالیات‌های مستقیم برای عدم تسلیم اظهارنامه در موعد مقرر، در مواردی که مؤدی مکلف به تسلیم اظهارنامه است، جریمه‌ای معادل ۳۰ درصد مالیات متعلق برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل و ۱۰ درصد برای سایر مؤدیان پیش‌بینی کرده است. جریمه مقرر در این ماده غیرقابل بخشودگی است.
با این حال، نباید این حکم را بدون تفکیک به همه استفاده‌کنندگان از تبصره ماده ۱۰۰ تعمیم داد؛ زیرا دستورالعمل تبصره ماده ۱۰۰ برای گروه واجد شرایط، معافیت از ارائه اظهارنامه عملکرد مورد اشاره را در صورت رعایت ضوابط پیش‌بینی می‌کند. تشخیص تکلیف باید بر اساس وضعیت واقعی مؤدی و مقررات حاکم بر پرونده انجام شود.
همچنین جریمه‌های مالیاتی ممکن است به وضعیت‌های دیگری مانند کتمان درآمد یا ارائه هزینه‌های غیرواقعی نیز مربوط شوند. بنابراین بررسی دقیق ماده ۱۹۲ و سایر مقررات مرتبط ضروری است.
آیا مهلت ۳۰ آبان شامل شرکت‌ها و اشخاص حقوقی هم می‌شود؟
تمدید موضوع بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۵ درباره مهلت صاحبان مشاغل و تکالیف مرتبط با عملکرد ۱۴۰۴ است. این تمدید را نباید به اشخاص حقوقی تعمیم داد.
اشخاص حقوقی طبق ماده ۱۱۰ قانون مالیات‌های مستقیم، اصولاً مکلف‌اند اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان خود را حداکثر تا چهار ماه پس از پایان سال مالیاتی به اداره امور مالیاتی تسلیم کنند. برای برخی اشخاص حقوقی، تمدید جداگانه‌ای در سال ۱۴۰۵ مطرح شده بود؛ از جمله تمدید مهلت برخی اظهارنامه‌ها تا پایان شهریور بر اساس بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۳۶. این موضوع با تمدید صاحبان مشاغل تا ۳۰ آبان متفاوت است.
اگر مخاطب مقاله شخص حقوقی است، باید مهلت مربوط به سال مالی و اطلاعیه‌های اختصاصی همان گروه را جداگانه بررسی کند.
چطور اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ را بررسی و ثبت کنیم؟
برای تعیین تکلیف مالیات عملکرد ۱۴۰۴، مراحل زیر را دنبال کنید:
به درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir مراجعه و وارد حساب کاربری شوید.
پرونده مالیاتی و اطلاعات مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ را انتخاب کنید.
بررسی کنید آیا فرم مالیات مقطوع موضوع تبصره ماده ۱۰۰ برای شما بارگذاری شده است یا خیر.
مبلغ فروش نمایش‌داده‌شده را با اطلاعات واقعی و مستندات کسب‌وکار تطبیق دهید.
در صورت مغایرت، مطابق امکانات و دستورالعمل سامانه، اطلاعات صحیح را درج و نتیجه محاسبه را بررسی کنید.
اگر مالیات مقطوع را می‌پذیرید، پرداخت یا تقسیط را مطابق شرایط پرونده انجام دهید.
اگر مالیات مقطوع را نمی‌پذیرید و مکلف به ارائه اظهارنامه عادی هستید، اظهارنامه را حداکثر تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تسلیم کنید.
رسید ثبت، نسخه اظهارنامه و مستندات پرداخت را نگهداری کنید.
چک‌لیست نهایی پیش از پایان مهلت
وضعیت پرونده و فرم مالیات مقطوع در درگاه بررسی شده است.
فروش خالص کالا و خدمات سال ۱۴۰۴ با اطلاعات سامانه تطبیق داده شده است.
نصاب ۷۲ میلیارد تومان با فروش واقعی مقایسه شده است.
در صورت وجود مغایرت، اطلاعات فروش مطابق ضوابط اصلاح شده است.
تصمیم درباره پذیرش مالیات مقطوع یا ارائه اظهارنامه عادی گرفته شده است.
در صورت نیاز، اظهارنامه عادی تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تسلیم شده است.
مالیات یا اقساط مربوط در مهلت مقرر پرداخت شده و رسیدها نگهداری می‌شوند.
پرسش‌های متداول
آخرین مهلت اظهارنامه عملکرد ۱۴۰۴ صاحبان مشاغل چه زمانی است؟
طبق بخشنامه شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۴۵ مورخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، مهلت صاحبان مشاغل برای تسلیم اظهارنامه، تعیین تکلیف فرم تبصره ماده ۱۰۰ و پرداخت مالیات عملکرد ۱۴۰۴ تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تمدید شده است.
سقف فروش تبصره ماده ۱۰۰ برای عملکرد ۱۴۰۴ چقدر است؟
در متن بازنشرشده دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۵/۶۰، سقف مجموع فروش خالص کالا و خدمات برای گروه مشمول بند الف ۷۲۰ میلیارد ریال، معادل ۷۲ میلیارد تومان، اعلام شده است. وجود فرم در درگاه و رعایت سایر شرایط نیز لازم است.
آیا فروش کمتر از ۷۲ میلیارد تومان به‌تنهایی برای استفاده از تبصره ماده ۱۰۰ کافی است؟
خیر. علاوه بر رعایت نصاب، باید شرایط دستورالعمل برقرار باشد و فرم مالیات مقطوع برای مؤدی در درگاه سازمان بارگذاری شده باشد.
اگر مالیات مقطوع را قبول نداشته باشم چه کار کنم؟
طبق متن منتشرشده دستورالعمل، در صورت نپذیرفتن مالیات مقطوع باید اظهارنامه مالیاتی را حداکثر تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ تسلیم کنید.
آیا مهلت ۳۰ آبان برای شرکت‌ها هم هست؟
تمدید مورد اشاره مربوط به صاحبان مشاغل است و نباید به اشخاص حقوقی تعمیم داده شود. شرکت‌ها باید مهلت و تمدیدهای اختصاصی خود را بررسی کنند.
جریمه عدم ارسال اظهارنامه چقدر است؟
ماده ۱۹۲ برای مؤدیانی که مکلف به تسلیم اظهارنامه‌اند، جریمه ۳۰ درصد مالیات متعلق را برای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل و ۱۰ درصد را برای سایر مؤدیان مقرر کرده است. وضعیت مشمولان تبصره ماده ۱۰۰ باید با توجه به معافیت‌ها و شرایط دستورالعمل جداگانه بررسی شود.
از کجا باید اظهارنامه یا فرم تبصره ماده ۱۰۰ را بررسی کنم؟
از طریق درگاه خدمات الکترونیکی سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir وارد پرونده مالیاتی شوید و فرم‌ها و تکالیف مربوط به عملکرد ۱۴۰۴ را بررسی کنید.
جمع‌بندی
صاحبان مشاغل برای تعیین تکلیف مالیات عملکرد ۱۴۰۴، طبق تمدید اعلام‌شده تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ فرصت دارند. مهم‌ترین اقدام این است که پیش از پایان مهلت، وضعیت فرم تبصره ماده ۱۰۰، میزان فروش ثبت‌شده، شرایط استفاده از مالیات مقطوع و تکلیف اظهارنامه عادی را در درگاه سازمان بررسی کنند.
نصاب ۷۲ میلیارد تومان، شرط وجود فرم در درگاه و تفاوت تکلیف صاحبان مشاغل با اشخاص حقوقی از نکاتی است که باید با دقت در نظر گرفته شود. در صورت نپذیرفتن مالیات مقطوع، صرف اعتراض یا عدم تأیید کافی نیست و باید اقدام جایگزین مقرر، یعنی تسلیم اظهارنامه در مهلت قانونی، انجام شود.
سامانه ۲۶ با ارائه آموزش‌ها و خدمات مرتبط با امور مالیاتی و صورتحساب الکترونیکی، می‌تواند در مسیر آشنایی و پیگیری تکالیف مالیاتی کسب‌وکارها همراه شما باشد. برای تصمیم‌گیری درباره پرونده مشخص، مقررات و اطلاعات نمایش‌داده‌شده در درگاه سازمان را مبنا قرار دهید.